Bloemendal
In het schone Limburgse heuvelland, even buiten Valkenburg, ligt het Gerendal, volgens een folder van Staatsbosbeheer waarschijnlijk het beroemdste bloemendal van Nederland. Het is een ‘droogdal’ waar geen beken of stromen doorheen vloeien, maar dat wel is ontstaan door regen en smeltwater van wintersneeuw. Zo is de bodem eeuwenlang verder geërodeerd tot de kalksteen aan de oppervlakte is gekomen. Die kalk is daar meer dan honderd miljoen jaren geleden gevormd uit dikke lagen sediment van grote hoeveelheden schelp- en schaaldieren die er eens leefden in een ondiepe zee die het land toen nog bedekte.

Orchideeëntuin
Midden in dat prachtige dal ligt de Orchideeëntuin. Het is geen aangelegde siertuin, maar een natuurlijke, bij onbewolkt weer zonovergoten, schuin oplopende graslandhelling, waar ieder jaar, in mei en juni, wel twintig soorten inheemse orchideeën bloeien. De heuvelhelling is in 1958 als reservaat voor orchideeën in gebruik genomen omdat er in de kalkrijke bodem reeds talrijke soorten groeiden. In de eerste jaren zijn zeldzame orchideeën uit de omgeving overgebracht naar de tuin, omdat ze daar beter beschermd kunnen worden. De meeste planten hebben er zich echter spontaan gevestigd. Zo groeien er het Soldaatje, de Harlekijn, de Aapjesorchis, de Bruine orchis, de Welriekende orchis en het Hondskruid. Ook andere zeldzame planten, zoals Wilde akelei, Wilde marjolein, Echt walstro en Kalkwalstro maken deel uit van de jaarlijkse bloemenpracht. Bij enkele planten heeft Staatsbosbeheer naambordjes geplaatst.

Ton Olislagers, plaatselijk medewerker van Staatsbosbeheer, schat het aantal bezoekers aan de Orchideeëntuin in het Gerendal op tienduizend tot vijftienduizend per jaar. Dat zijn er heel veel, als je bedenkt dat de tuin slechts twee maanden per jaar toegankelijk is voor publiek. Het zijn allen natuurliefhebbers die de tuin bezoeken, maar het zijn niet allemaal orchideeënkenners. Toen mijn vrouw en ik vorig jaar de orchideeëntuin bezochten vertelde Ton ons dat een bezoekster hem eens vroeg: “Waar zijn de kassen?” “Welke kassen, mevrouw?” vroeg hij. “Er zijn hier toch orchideeën en die groeien toch alleen in kassen.” “Nee, mevrouw, niet allemaal. De orchideeën die hier groeien zijn inheemse soorten en die groeien gewoon in de vrije natuur.” “Waar zijn ze dan?” vroeg de bezoekster. “Overal om u heen mevrouw, kijkt u maar, daar en daar en daar en daar.”.