Klik op de foto om uit te vergroten  
           
   

1-April-label

Iedere orchideeënliefhebber kent ze wel: planten waarvan de naam op het label een grap lijkt te zijn. Op een recente bijeenkomst van kring Utrecht, toevallig (?) op 1 april, hadden we er zelfs twee: een Vanda en een Coelogyne. De redactie van de NOV Nieuwsbrief heeft eerder zulke ‘1-april-labels’ kunnen thuisbrengen, bijvoorbeeld een Epidendrum en een Zygostates die we toen beide aantroffen op de ruilbeurs in Oosterbeek. Het geheim is niet alleen te vertrouwen op internet, maar ook naspeuren in boeken en tijdschriften, en zo nodig contact leggen met deskundigen. Zou het dit keer weer lukken?
De Vanda is van Louis Krommert en heeft als label Vanda javierae, maar als dat klopt zou de bloem helemaal wit moeten zijn. Toevallig hadden we net een artikel binnengekregen, oorspronkelijk verschenen in de Australian Orchid Review (2013), over Vanda’s uit de Filipijnen. V. javierae komt daar in een klein gebied voor op het eiland Luzon. De soort is beschreven in 1984 maar door een foutje (de Latijnse diagnose ontbrak) werd dat pas officieel in 1990. Deze soort is nog weinig in cultuur, wordt vanuit de Filipijnen wel geëxporteerd maar voor forse bedragen, vijftig euro of meer voor een bloeibare plant. Enkele jaren na de beschrijving van V. javierae doken er planten op in de Filipijnen die de 'red-lipped' Vanda javierae werden genoemd. Pas in 2012 werd erkend dat dit een aparte soort is: Vanda barnesii. Het verschil zit ‘m niet alleen in de rode kleur van de zijflappen van de lip maar ook in de vorm van de waaier onderaan de lip, plus de herkomst: een ander deel van het (grote) eiland Luzon. En nu raad je het natuurlijk al: Louis Krommert heeft niet V. javierae maar V. barnesii. Tijdens de kringbijeenkomst heeft Gert-Jan de Waard hem bestoven en inmiddels weten we dat er een peul aan het groeien is. “Nu zo’n achttien maanden geduld hebben,” zei Gert-Jan, “en dan kunnen we hem zaaien.”

 

Coelogyne Spring Showers,
foto Albert Balkenende
 
   
     
Vanda javierae 'Superstar',
foto Jim Cootes
  Vanda barnesii met bloemen van
6 cm doorsnede
  Vanda barnesii, kleinbloemige vorm, bijna uitgebloeid   Coelogyne tomentosa,
foto Ton Klaassen
     

Het tweede ‘1-april-label’ is een Coelogyne massangeana (nu geheten C. tomentosa) die dat overduidelijk niet is. De eigenaren zijn Mieke en Albert Balkenende, en zij vonden het goed dat we een bloem meenamen ter determinatie. Er is een erg goed Frans boek over Coelogyne, met determineersleutel, en daarmee werd al snel duidelijk: dit is geen soort, dit is een hybride. Nou zijn er weinig hybriden gemaakt met Coelogyne, en overwegend primaire hybriden, dus op naam brengen leek mogelijk. Daar hebben we toch maar enkele deskundigen bij geraadpleegd: Rogier van Vugt van de Hortus Leiden, de Australiër Kevin Dawes en de auteurs van het Franse Coelogyne-boek, Elisabeth en Jean-Claude George. Allen waren ze het erover eens dat plant en bloem kenmerken hebben van C. cristata en C. lawrenceana. Zo’n kruising is inderdaad gemaakt en in 2006 geregistreerd onder de naam Coelogyne Spring Showers. Waarschijnlijk waren planten al eerder in de handel. Heb je er ook een? Pas het label dan maar aan!
De trotse eigenaren sproeien de plant dagelijks, behalve in de winter totdat zichtbaar is dat er een bloeistengel komt. Akerne-mest elke drie weken. En zoveel mogelijk licht maar geen zon. Hoe moeilijk kan het zijn!

   
     
Coelogyne Spring Showers   C. Spring Showers heeft bloemen van 12 cm doorsnede,
foto Jean-Claude George
  Coelogyne cristata,
een van de ouders
  Coelogyne lawrenceana,
de andere ouder,
foto Ton Klaassen
             
             
 
           
         
           
 
terug naar nieuwsbrief   Verrijk je kennis van orchideeën en hun verzorging
deel je passie met andere orchideeënliefhebbers
NOV 2017